
Pam Milner, rheolwr coetir
Coedlan breifat yng nghannol Cerediion yn cael ei gwarchod gan wirfoddolwyr sydd yn defnyddio dulliau traddodiadol at y gwaith. Cyflogir gontractwyr lleol ar brydiau a defnyddior defnyddiau lleol yn aml. Er bod y goedlan in ieuanc mae eto yn gymysgedd o goed lleol a rhai myw estron.
Ein bwriad yw gwneud Rhosmaen Crug (RmCw) yn coedlan gynaladwy trwy gynyddu mewngyrch y gymuneb , annog bioamriwiaeth a chymeryd sylw o effaith newidiadau’r hinsawdd a gofalu am ddiogelwch ein gweithwyr. Trwy hyn gellir diogelu’r safle I genedlaetholau y dyfodol, a chreu amgylchedd atyniadol trwy gymirth gwirfoddolwyr.
Nid yw’r goedlan yn agored i’r cyhoedd ond croesha\wn ymwelwyr o bryd iw gilydd. Mae gofyn cyfyngu’r nifer o ymwelwyr ar brydiau.
Cysylltwch a ni os hoffech ymweld, ymuno a’r gwirfoddolwyr neu roi cymorth mwen ynrhyw ffordd arall.
Time spent amongst trees is never wasted time.
— Katrina Mayer
Y Prosject: RmCw Enhancement for the Community and Sustainability
Mae’r gwaith yn rhedeg o Fedi 2004 I Orffenaf 2006. Ariennir y prosiect hwn gan gynllun y Grant Buddsoddi mewn Coetiroedd (TWIG). Mae'n cael ei ddarparu gan Gronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru a'u Rhaglen Coedwig Genedlaethol i Gymru.

Mae’r gwaith yn cynwys gwellhau’r ffordd I mewn a sefydlu cyfleusterau. Gwahoddir pobl leol i ymuno a ni. Y nod ar gyfer y goedlan yw ymuno a Chynllyn Coedwig Genedlaethol Cymru.
Gwirfoddolwyr a’r Gwaith
Mae gwirfoddolwyr yn gwneud gwaith cynnal a chadw trwry’r flwyddyn i ddatblygu coedlan amrywiol i'r gymdogaeth ac i’r bywyd gwyllt. Maent yn atgyweirio ac yn agor llwybrau, tyneuo a thori coed fel bo angen yn yr hydref a’r gaeaf gan glirio mieri ac yn y blaen. Gwneir defnydd o’r coed fel, e.e., pyst ffensio ar brydiau. Byddwn yn gwneud arolygon tir a bywyd gwyllt o dro i dro.
Mae’r gwirfoddolwyr yn cynal a datblygu’r coetir trwy’r flwyddyn fel bo angen. Cysylltwch a ni yn uniongyrchol neu trwy Facebook.

Catherine Moyle, gwirfoddolwraig ac arweinydd ysgol goedwig
Maeve Moran, gwirfoddolwr, gwneuthurwr a golygydd
Datblygiad Rhosmaen Crug
Ailblanwyd y safle rhwng 1998 a 2000 gan y tirfeddiannwr a’i diweddar wr ar ol i’r Comisiwn Coedwigaeth fwrw eu blanhigfa o goed bythwyrdd Sitka. Planwyd rhywogaethau lleol – Derwen, Onnen, Helyg a Gwernen. Hefydrhai Ffawydden a Castanwydden Ber. Hefyd rhai coed bythwyrdd, sef Ywen a Merywen. O’r dechrau, bioamrywiaeth a lles bywyd gwyllt oedd y prif fwriad gyda mwynhau y safle a chael coed tân.
Y gwaith cyntaf oedd cael gwared o’r mieri ac agor llwybrau. Dechreuodd y Sitka ail dyfu a daeth llawer o Helyg a Cherddinenau i mewn hefyd. Torir y Sitka o bryd iw gilydd I agor llecynnau i’r coed eraill dyfu.
Clirwyd darn bach o dir yn 2018 ac erbyn hyn mae Grug a Llus yn denu llawer o bryfetach yno.
| Amserlin | |
|---|---|
| 1950s | Planhigfa’r Comisiwn yn cael ei sefydlu. |
| 1997 | Cyneuhafu’r coed Sitka gan y Comisiwn. |
| 1998 | Pam yn prynu’r safle! |
| 1998 – 2000 | Ail blanu, ffensio a llidiart newydd. |
| 2001 – 2017 | Gwaith bioamrywiaeth gyda cymorth cymdogion. |
| 2018 – 2023 | Bu farw Ken. Ymunodd Pam a Chymdeithas Coetiroedd Bychan. Rhoddwyd posteri yn lleol ac yn Aberystwyth yn tynnu sylw at y gwaith a dechrewyd grwp "WhatsApp". |
| 2024 | Gwnaed cais am arian i TWIG ym mis Mawrth a chafwyd grant ym Mai. |
| Medi 2024 – Mehefin 2026 | Prosiect TWIG Rhosmaen Crug. |